Ingiltere'de Yasam Kilavuzu

Bir muddet once yazdiydim ama paylasmamistim. Belki genisletirim diye dusunuyordum ama en olmadi ikinci bolumunu yaparim dedim.

Aslinda bu ayri bir blog olabilecek kadar genis bir konu ama ben basit tutmaya calisacagim.

Tesekkurler

• Thanks
• Cheers
• Ta

Seslenme Nidalari

• Mate (dostum)
• Chaps (Hanimlar + Beyler)
• Pals (Arkadaslar)
• Guys (Beyler)

Selamlasmalar

Taniyin tanimayin goz temasi kurdugunuz herkesle selamlasmak onemli bir sosyal gorev. 

• Hi
• Hey
• You OK?
• Morning (Good morning yerine sadece morning de deniyor)

Gorgu kurallari

Kapi tutma 

Bir kapiyi actiniz iceri giriyorsunuz ve onunuzde veya arkanizda 7-8 adim ileride de birisi kapiya dogru geliyor. O gelene kadar kapiyi acik tutmak gerekiyor. Bazen bu mesafeyi abartip sizi 10 metreden bekleyen de cikabilir. Taniyip tanimadiginizin bir onemi yok. Ancak bu kural cok onemli. Kapiyi tutmazsaniz cok bozuluyorlar hatta gelip size soylenede bilirler. 

Trafik

Basli basina bir blog konusu olabilecek bir sey ama burada belli basli farkliliklardan bahsedecegim.

Selektor

Bu ulkede selektor sen gec manasina geliyor. (bizdekinin tam tersi)  (Kitap oyle demiyor ama uygulama bu)

Yol verme 

Doner kavsaklar haric yol verme bu ulkede cok yaygin birsey. |Zaten yola cikmak isteyen surucu de yol verilecegi beklentisinde oluyor. Yalniz genel kural; akan bir trafik varsa, trafigi engellemeyeceksiniz. 

Yol verene tesekkur etme

Birisi trafikte size yol verirse elinizi kaldirip avuc icinizi gostererek tesekkur etmek yol verenin sizden bekledigi bir jest. 

Korna calma

Gercekten hayati bir durum yoksa korna calmayin. Zaten neredeyse hic calinmadigini farkedeceksiniz. 

Benzin alma

Benzinizi depoya doldurmak sizin goreviniz. Yani pompaci yok. bircok istasyonda naylon eldiven ve kagit havlu gibi malzemeler varsa da tedbir olarak arabanizda bulundurun bence. 

Randevu alma 

Restorandan, berbere neredeyse hersey icin randevu almak gerekiyor. Ve eger randevunuza gidemeyecekseniz arayip iptal etmek de yine sosyal bir protoklol. (mumkunse son dakikada degil gitmeyeceginizi anladiginiz anda ama en kotu randevu saatinde bile olsa arayin ve iptal edin)

Bu Blogun Hikayesi

Ingiltere'ye gelme fikri, fikirlikten cikip plana donusmeye basladigi ilk gunlerde yaptigim arastirmalarin ve planlarin notlarini bir yerlere yazmam gerekiyordu. O gunlerde kimsenin bulamayacagi acayip bir isim secip bir blog acmak ve herseyi buraya yazmak birden cok mantikli geldi.

Sonra basladim yazmaya. Birgun birilerinin okuyabileceginden cok ileride ne planlamistim, ne gerceklesti karsilastirmasi yapmak, aradan gecen zamanda neyi yapip neyi yapmadigimi hatirlamak, daha da onemlisi neyi nasil yaptigimin bir guncesini olusturmak istiyordum.

O yuzden web adresleri gibi detaylari atlamadim. Ilk bir iki sene zaten benden baska da giren olmadi buraya. Aramalarda kolay bulunamiyordum sanirim. Sonralari yavas yavas bulunmaya basladim. Bir kac yorum geldi sonra. Benim gectigim yollardan gecmek isteyenler fikir sormak bilgi edinmek icin bana ulasmaya calistilar. Mail adresimi isi bilenler bir sekilde buluyordu ama sonra acikca yazdim ki bari bu yoldan gecmek isteyenlere kucuk bir faydam olsun.

Her gun birkac kisi mutlaka birseyler soruyor. Okuyucularin bu blogu bir iki sayfa okuyup kenara koymadiklarini her detayi dikkatlice okuduklarini gelen maillerden anliyorum. Bazen uslup hic hoslanmadigim sekilde laubali bile oluyor ama istisnasiz herkese cevap vereye calisiyorum. O zor donemeclerde benim o zamanlar kolaylikla bulamadigim cevaplari almanin ne kadar onemli oldugunu biliyorum.

Yalniz bazi konularda size yardimci olmam imkansiz. Basimdan gecmemis bir deneyim icin size  sadece duyduklarimi aktarabilirim, kendi is kolum haric diger is kollarinda piyasa nedir veya nasil is yapilir cok hakim degilim. Hangi sehirde kaca gecinilir gibi bir detayi veremem. Sadece kendi yasadigim sehir icin bu ongorude bulunabilirim. Gelen herkes kendi hikayesini yazsa cok daha genis bir kaynaga sahip oluruz. O yuzden gelmeyi dusunen arkadaslar da kendi bloglarini yazmaya baslasinlar. Her zaman gelmek gerekmiyor. en bastan yazin ki nerede vaz gecildigi de gorulsun.

Bir de unutmayin ben profesyonel olarak bu isi yapmiyorum,

Is Basvurusu ve CV hazirlamak

Bu konuda o kadar cok mail aldim ki ayni seyleri yazip durmak yerine bu konudaki herseyi bir yazida toplamak daha mantikli geldi.

Ilk defa dokumantasyon formatinda bir yazi yaziyorum. Bakalim nasil olacak ?

CV Hazirlamak

Turkiye'de 20 yillik bir is hayatim oldu ve bunun buyuk kisminda masasnin diger tarafinda oturuyordum. Yani bir hayli fazla CV inceledim. Turkiye icin en cazip CV nin nasil hazirlandigini biliyordum. Ancak Ingiltere'de bazi seyler farkli. Buradaki format kisaca soyle 

1 - Kisisel bilgiler 

Bu bolumde ad soyad yas vs bulunuyor bildiginiz gibi. Ancak CV nizi iki ayri formatta hazirlayin birinde bu bolumde iletisim bilgileriniz olsun, digerinde olmasin. Acentalar sizin CV nizi sirketlere gonderirken iletisim bilgilerinizin CV uzerinde olmasini istemiyorlar. 

2 - Career Objective 

Burada slogan gibi bir bolum yaziyorsunuz. Cok uzun degil ama iste soyle birisiyim, boyle isler yaptim ve su sekilde hedeflerim var diye bir yazi. 

3 - Computer knowledge

Tabi ben yazilimci oldugum icin bu sirada bu var. Baska bir is yapiyorsaniz isinizle ilgili bilginizi yazarsiniz. 

4 - Professional Experience

Sondan basa dogru calistiginiz isleri alt basliklar halinde yaziyorsunuz. Ise giris cikis tarihleriniz (yil olarak yazabilirsiniz) Sirket adi, o sirkette ne gorevde bulundugunuz, hangi teknolojileri kullandiginiz, ve neler yaptiginizi kisa paragraflar halinde yazin. 

5 - Accomplishments 

Bir CV'deki en onemli bolum burasi. Neredeyse ilk olarak buraya bakiliyor diyebilirim. Burada daha onceki is tecrubeleriniz sirasinda neler yaptiniz da neler degisti gibi deger kattiginiz isleri yaziyorsunuz. Mesela benim is konumda daha onceki bir is yerinde arama prosedurunu multi thread olarak yeniden dizayn edip yazmam sayesinde arama hizi %300 artti bu da satislarda %60 artisa sebep olmustu gibi birsey var. 

6 - Personal Interests

CV deki bir diger cok onemli bolum de bu. 5. maddeden hemen sonra bunu inceliyorlar. Hobileriniz, bos zamanlarinizda neler yaptiginiz onemli. buraya kitap okur muzik dinlerim gibi degil, detayli bir sekilde hobilerinizi yazmaniz gerekiyor. Mesela ben fotograf cekmekten hoslanirim dedikten sonra bazi orneklerin bulunabilecegi flickr adreslerini de yazdim. 

7 - Courses and Certificates

Bildiginiz gibi hangi yilda nagi kurslara katildiginiz ve varsa aldiginiz sertifikalari listeliyorsunuz. 

8 - Education 

En sonda olmasina dikkat ettiniz mi ? sadece son mezun oldugunuz okul ve mezuniyet yiliniz ile mezun oldugunuz bolumu yazmaniz yeterli. Altina ek bir bolumde de bildiginiz dilleri yaziyorsunuz. 

CV lerinizi ozenerek ve delillerle (web adresleri ile vs) desteklemeniz sansinizi artiracaktir. 

Nereden Baslanacak

Ankara anlasmasi ile geldiginize gore kontratli islere bakmak disinda yapabileceginiz birsey yok malesef. Kontratli bir ise baslayabilmek icin de asagib yukeri her yer Ingiltere tecrubesi ariyor. Turkiye'de ne uluslararasi sirketlerde cok buyuk basarilara imza atmis olmanizin hic bir degeri yok gibi birsey. Bircok kapi ilk sorudan sonra kapanacak sasirmayin. Ve o ilk soru da her zaman ingiltere'de is tecrubelerinizin ne oldugudur. Ancak umut herseydir. Sansinizi artirmak icin yapabileceginiz birseyler var. 

Web Siteleri

Reeds, Totaljobs, CVLibrary gibi sitelere CV nizi birakmakla basliyorsunuz. Sonrasinda kendi ilgilendiginiz konu ile ilgili kontratli isleri arayip basvurularda bulunun. Hepsine saldirin. Bunlar o anda size donemeseler de ilani veren acenta tarafindan takip edildiginden bir sekilde dikkatlerini cekmenizi saglayacaktir. Bir yere yaptiginiz basvuru o yer icin olmasa da belki 1 ay sonra baska bir is icin sizi aramalarina sebep olabiliyor. 

LinkedIn

Asagi yukari bugunlerde is bulma acentalarindaki dogru adamlarla temasa gecebilmenin kilit noktasi bu site. Alabildigine ozenli bir sayfa hazirlayin. kendiniz hakkindaki herseyi yazin ve sonra recruitment agent'lardaki contract departmanindaki adamlara arkadaslik talebi gonderin. Zaman icinde cok kritik bir networke sahip olacaksiniz. Web sitelerinde ilanlar daha yayinlanmadan size linked in uzerinden veya mail ile ajanslar ulasip isleri haber veriyor olacaklar. 

Size bir ipucu da, bulundugunuz bolgede kontratli calisan birini bulun ve onun kontaktlarindan hangi acentalarda, konuyla ilgili kimlerle iliskide oldugunu inceleyin. Dogru insanlari arayip bulmanin en entkili ve kolay yolu bu olacaktir. 

Dil Sorunu

Bircok takipcim dil konusunun engel teskil edip etmeyeceginden endiseleniyor. Buradaki bircok sirket farkli ulkelerden calisanlarla calismaktan dolayi dil konusunda oldukca hosgorulu. Sizin anlatilani anlamaniz ve zorlaniyor da olsaniz konusuyor olmaniz yeterli. Bilgisayar ile ilgili konularda zaten konusmaniz pek gerekli degil. 

Is basvurularinda sizinle gorusenler sizin teknik bilginiz kadar mevcut ekiple kolay kaynasip kaynasamayacaginiza da bakiyorlar. O yuzden konusamiyor olsaniz bile rahat olmaniz guleryuzlu olmaniz sizin icin cok daha onemli. Yapabiliyorsaniz birkac kucuk espiri ile rahat davranabildiginizi gostermek cok dogru bir yaklasim olacaktir. 

Sehir secimi

Ingiltere'de sirketler birkac sehirin etrafinda toplanmamislar. Ulke capinda her yere dagilmis durumdalar. Kucucuk sehirlerde hatta koylerde cok buyuk uluslararasi sirketlere rastlamak mumkun. O yuzden size belli bir yer onermem imkansiz. Sadece IT sirket yogunlugu olarak birinci sirada Londra ve ikinci sirada da Manchester geliyor diyebilirim. Ben Manchester'da yasiyor olmama ragmen bir onceki donemde en cok is teklifinin Cambridge ve hatta en guney bolgelerden geldigini soyleyebilirim. Bu tamamen sans meselesi. 

Evli iseniz bir yere yerlersmek ve cevresinde is aramak mantikli iken bekar iseniz isin oldugu sehire gitmek ve gecici yerlesimlerde bulunmak cok daha mantikli olabilmekte. 

Ucret tespiti / Faturalama

Eger Ingiltere'de yeni iseniz is ilaninda yazan gunluk ucrtetin altini onermek size sans verilmesini saglayabilir. Cunku acentalar mesela gunluk £300 verecegini soyluyorsa buyuk ihtimalle sirketle £350 ye anlasmistir. Yani onlar aradaki fiyat farkindan para kazaniyorlar. Acenta sirkete fatura keser siz acentaya fatura kesersiniz. Para konusunda tek muhatabiniz acentadir. Dolayisiyla onlarin kar marjlarini artirdiginizda bazi rakiplerinizi elemeniz konusunda size bir avantaj saglanabilir. 

Diger konular

Bir acenta ile calisarak kontratli bir ise girecekseniz sizin Limited Sirketinizin olmasi sarttir. Daha onceki yazilarimda kendi limited sirket acma tecrubemden bahsetmistim. Gercekten yarim gun falan suren kisa bir islem ancak is aramaya baslamadan once sirketinizi acmis Limited sirket icin banka hesabini olusturmus olmaniz gerekiyor. Genelde kontratli isler cok hizli davranmaniz gereken isler oldugundan haydi yarin basliyorsun dendiginde sizin bir iki gun icinde limited sirket acilis evraklarini ve banka hesap bilgilerini acentaya gondermeniz gerekecektir. Sirket yarim gunde acilkiyor evet ama banka hesabi actirmak kimi zaman 3-4 haftayi bile bulabiliyor.  (Ben Barclays ile calismanizi oneririm. En hizli onlar reaksiyon veriyordu) Ve tabi arkasindan bir de sahsi hesap acmaniz lazim ki her ay sirket hesabinizdan kendinize maas gibi bir para transfer edip o parayi kullanabilesiniz. 

Evet sanirim hersey bu kadar.. 

Bols sans. 

Yine yeni bir is

Bir onceki kontratimin eylul basinda dolmasindan sonra Bu haftanin basinda yeni bir kontrat imzalayarak yeni isime basladim. O kadar cok is degistirmisim ki artik herseyi fazlasiyla kaniksamisim herhalde. Hayatimda ilk defa bir kamu kurulusunda calisiyor olmama ragmen bu ulkede bunun cok da farkli olmadigini gordum. Bilgisayar olarak bana devasa bir laptop ayarlamislar. Evet son derece hizli ve gelismis bir model ama 17 inch bilgisayar kullanmak bana ev sinema sisteminde calisiyormusum hissi verdi. Son 5 senedir genelde maksium 13 inc kullandigim icin olabilir tabi.
Gerci bugun 4. gunum ve henuz acilamadi ama olsun. Guvenlik sebepleriyle uygulanan sifreler vs yanlis oldugundan destek ekibinin yeniden ayarlamasini bekliyorum. :) Biraz bizim oralari andiriyor degil mi ?
Bu donem icinde bana bu blog uzerinden ulasarak sorular yonelten arkadaslara ilgilerinden dolayi tesekkur etmek isterim. Mumkun oldugunca her soruyu cevaplamaya calisiyorum ama gecikme oluyorsa da kusura bakmayin.

Sikca sorulan sorulardan bir sayfa duzenlemeyi dusunuyorum ama pek zamanim olmuyor. Genelde bazi ikilemlerde benden fikir isteniyor ama bu kararlar sizin iki konuyu da masaya yatirip kendi verebileceginiz kararlar. Ben sizin adiniza karar veremem. Cunku her kararda oldugu gibi secimlerin her birinin artilari ve eksileri var ve herkesin durumu birbirinden farkli. Benim icin olumlu olan baskasi icin olumsuz olabilir. Burada her konuyu mumkun oldugunca detayli yazmaya calistim ancak sunu bilin ki ben onume gelen seceneklerden sadece birini sectim ve onu yazdim. Diger alternati secseydim neler yasayacagimi bilemem. Umarim onlari secenler de yasadiklarini yazar da secim yapacaklar her tarafini dikkatle degerlendirebilirler.

Gorusmek uzere...

 

Yine Polis Kaydi

Vize geldigi icin kurallara gore gene 1 hafta icinde polis kaydi yaptirmamiz gerekiyordu. Tasinmalarda mahalle karakollarinda polis kaydi yapilirken vize yenilemelerinde belli merkezlerdeki polis kayit noktalarinda bu islem yaptirilabiliyor.

Bu sefer randevu almak gerekiyordu. Email ile aldim. Pasaport + yeni gelen vize + polis kaydi kagidi ile gitmek yeterliydi. Ben isterler diye su faturasi (adres tespiti icin) ve home office mektubunu da yanima almistim ama sormadilar.

Son derece basit ve hizliydi. iki dakika oturduk islemi tamamladilar ve bitti. Buradaki polislerde en sevdigim konu is bittikten sonra sakalasmalar, gulmeler iltifatlar girla gidiyor. Asik suratli bir durum hic olmadi daha.

Neden 1 senelik vermisler

Gonderdikleri mektubu dun inceledim. Limited sirkete donustukten sonra 1 sene gecmedigi ve dolayisiyla karliligimi, odeyecegim kurumsal ve kisisel vergileri goremediklerini soyleyemisler.

Son derece sacma bir sey ama oyle bir hamle ki, vizeyi verdikleri icin itiraz edemiyorsun, ote yandan sana yapacagi killigi da yapmis oluyorlar.

Bu arada vatandasliga gecebilmek icin Indefinite vizeyi aldiktan sonra 12 ay gecmesi gerekiyormus. Yani benim vatandaslik basvurumu da 1 sene otelemis oldular.

Simdi 1 sene limited sirketin bankadaki hesaplarini dikkatle yonetmem ve islerin dogru bir sekilde aktigini gostermem gerekiyor. Sonra gecen seferki kolinin uzerine ek olarak baska evraklar da koyup ceyiz sandigi gibi tekrar gonderecegim.

Bu aralar limited sirket statusundekilerin cok incelendigini ogrendim. Sahis sirketi olanlardan indefinite alanlar olmus ama limitedlere +1 sene uygulanmis.

Bir de garip bir kural daha koymuslar galiba. Detayini arastirmak lazim ama burada Ankara anlasmasi ile bulunan ailelerin ingiltere topraklarinda dogan cocuklari, anne babalar indefinite alsa bile farkli bir statude vize alabiliyorlarmis ve bu vizenin basvuru ucreti de £1500'mus. Bizimki burada dogmadigi icin sanirim bu vize turunden yirtacak ama yine de mumkun oldugunca isi zorlastirmaya calistiklarina en guzel delil bu bence.

Gene 1 sene vize aldik

Zaten cok cok nadir oluyor denen ne varsa gelir beni bulur. Normalde Ankara anlasmasi icin vize sureleri 1 + 3 + indefinite vize ve 1 sene sonra da vatandaslik hakki idi. Ancak cok cok nadir de olsa 1 + 3 + 1 + indefinite  diye verildigi durumlardan bahsediliyordu. O kadar saglam bir dosya sundum ki bu ihtimalin beni bulmasi icin hic bir gerekce olmadigini dusunuyordum. Bugun vize evraklari geldi. Ve bilin bakalim ne diyor.
Evet +1 senelik bir Ankara anlasmasi vizesi daha aldim. Yani yine indefinite alamadik. Bu da seneye tekrar herseye yeniden baslayacagiz demektir. Bu vize neredeyse reddedilmek kadar kotu oldu aslinda. Tekrar basvurmak, tekrar butun o evraklari hazirlamak, tekrar para odemek bir yana seneye tekrar is ile ilgili olarak kontrat surelerini denk getirmek gibi garip bir sorunum olacak.

Benim tahminim o ki bu son secimlerden sonra bezdirip biktirip yabancilarin kendi istekleri ile geri gitmesini saglayacaklarina dair dedikodu dogru. Bu arada Avrupa birliginden cikma da referanduma girecek. Hukukcu degilim ama anladigima gore eger Ingiltere AB uyeliginden cekilirse Ankara Anlasmasi da duser. Cunku O anlasma AB ile Turkiye arasinda imzalanmis.  Gerci her halukarda bu ulke uzerinde yasal olarak 5 sene gecirmis olarak sanirim indefinite hakki elde etmis olacagim ama kanunlar degistirilmek icindir. Yani guvenemiyorum.

Bilmiyorum.... Gorecegiz.