Evleri geziyoruz...

Bugun 3 tane ev icin randevumuz vardi. Butun istediklerini bir evde bulamamak ile sonuclanan uzun bir gun oldu.

ilk gezdigimiz ev pahali esyasiz istedigimiz yere biraz uzak ama cok nezih bir yerde, temiz, yeni, modern, alarmli, alt katinda tuvaleti olan ve bulasik makinesi olan bir evdi.

Ikinci gezdigimiz ev gene bulundugumuz noktaya uzak ama kizimin okuluna yakin bir yerde, ilkine gore daha orta tabaka bir yerdeydi. Alt katinda tuvalet, bulasik makinesi, alarmi yoktu. Ancak mobilyaliydi. Fiyati ilkine gore cok daha makuldu. Emlakci zorluk cikarmaya meyilli bir tipti.

Ucuncu gezdigimiz ev ise simdi oturdugumuza daha yakin bir noktada ilki ile ayni fiyata yani biraz yuksekti. alarmi var, alt katta tuvaleti yok, mobilyasi bulasik makinesi hatta kurutma makinesi vardi. Yani bence en cok kriteri karsilayan yer buydu. Emlakcisi makul anlasilabilen birisiydi. Fakan en onemli noktayi pas gecmeyelim. Es faktoru. Esim istemiyorum dedi. Konu o noktada kapaniyor.

Bugunkulerden yarina kadar bir olumlu bir cevap alamamam durumunda simdiki oturdugum evin sahibine tebligatta bulunamayacagim yani agustosa kadar bu evin kirasini odeyecegim anlamina geliyor. Yani isler biraz karisti. Eger Agustosa kadar kira vereceksem ve iki evin kirasini da vermek gibi bir niyetim yoksa simdi bulacagim hic bir evin manasi olmayacak. Cunku bu durumda bana artik Temmuz sonunda bosalacak ev gerekiyor.

Su kirayi sure sonuna kadar alma hikayesi ortaligi cok karistiriyor. iki kira birden odememek icin atmadigi takla kalmiyor insanin.

Ilk Tasinmamiza Dogru...

Cuma aksamustu emlakci arayarak kira kontratinin evsahibi tarafindan sonlandirildigini ve 2 aylik NOTICE denen uyarinin resmen basladigini, yazili olarak bunu bana teblig edeceklerini bildirdi. Boylece 3 senedir oturdugumuz daireden tasinmanin da zamani gelmis oldu.

Oncelikle sorunlu olan konu ev sahibi cik derse 2 ay onceden, biz cikmak istersek 1 ay onceden karsi tarafa tebligatta (Notice) bulunmamiz gerekiyor. Ve her halukarda tebligat suresinin sonua kadarki kira odeniyor.

Yani simdi ev baksam ve hadi gel otur dese 2 ay hem eski evime hem yeni evime kira odemek zorundayim. Boylede salak bir sistem var iste.

Bugun ise gitmeyip emlakcilari ve ellerindeki evlerin semtlerini dolastik. Ev cok guzel olsa bile bulundugu semt bazen "Council" evlerinin bulundugu semtte veya cok yakin olabiliyor. Bu evler issizlere belediyenin verdigi evler ve genelde komsulariniz pek de duzgun tipler olmayabiliyor. O yuzden ev secmek cok da kolay bir is degil. Bircok kriteri goz onunde bulundurmak gerekiyor.

Ne zaman musait olacak, yani ne zaman tasinilabilir ? 

Bu tarihin evden cikis tarihine mumkun oldugunca yakin olmasi gerekiyor.

Bulundugu bolge guvenlik acisindan dogru bir yer mi ? 

Neyse ki evin posta kodunu girerek o bolgedeki suc istatistiklerini gorebileceginiz bir site var.  http://www.police.uk/  bu sayede daha once civarda islenen suclarin turleri ve sikligi konusunda bilgi edinebiliyorsunuz. Biraz da etrafinda birkac tur atarsaniz vicardaki evlerin bakimindan, kapilarin onlerindeki arabalara kadar size bir cok ipucu saglayan done var.

Bulundugu bolgedeki Council Tax ne kadar ? 

Hangi belediyenin sinirlarina girdiginiz ve bu belediyenin o eve ne kadar council tax uyguladigi onemli cunku bu da yillik maliyetinizi etkileyen bir faktor sonucta. 

Kirasi ne kadar ? 

Sadece kirayi maddi olarak karsilamak sorun degil ayni zamanda Ankara Anlasmasi ile burada bulundugunuz icin bir sonraki vize uzatma doneminde maliyetlerinizin yuksek cikmasi gelirinizin de yuksek cikmasini gerektirir. Dolayisiyla daha fazla gelir beyan etmek zorunda kalmamak icin en azindan sinirsiz oturma vizesini alana kadar maliyetleri yuksek tutmamakta fayda var.

Kiranin yuksekligi eve vereceginiz depozitoyu da etkiliyor sonucta. Bir de emlakciya vereceginiz ucret oldugunu unutmayin.

Esyali mi ? 

Evin esyali olmasi sonucta bir avantaj tabi. Ancak bazen icindeki esyalar o kadar kotu olabiliyor ki esyayi almak daha dogru bir yaklasim olabiliyor. Burada evler esyali, yari esyali ve esyasiz olarak 3 ayri sekilde kiralaniyor. Yari esyali denilen sadece beyaz esyanin olmasi demek. Yalniz eger evde yemek yapan tipik bir Turk ailesi iseniz bulasik makinesi sizin icin de elzem olabilir. Evde bulasik makinesinin varligini sormakta fayda var. Eger yoksa baglanabilecek yer var mi ve baglamaya ev sahibi onay veriyor mu mutlaka sormaniz lazim. 

Civardaki okul market vs 

Eger cocugunuz varsa civardaki okullar onemli. Sonucta eger ilkokulsa ve okul bitene kadar da bu evde kalacaksaniz high school olarak civarda ne var bilmenizde fayda var. Tabi ki marketlere olan yakinligi da bir avantaj. 

Peki nasil ariyorsunuz ? Burada ilk tuttugunuz evi bulmak ve yerlesmek basli basina sorunlar zinciriydi. Sonucta tutma asamasina gelince banka hesabi istiyorlar ama, banka hesabi acmak icin de ev tutmus olmaniz lazim. Ama 3 seneden sonra banka hesabiniz, yerlesik oldugunuz bir ev, bir sekilde kredi notunuz var. Yani artik daha iyi bir potansiyel kiracisiniz. Ev hayvaniniz yoksa ve sigara icmiyorsaniz birer kademe daha iyisiniz demektir. O zaman daha cok eve bakma sansiniz oluyor.

Aslinda temel olarak 3 sekilde ev bulma sansiniz var.

1. Emlakcilari gezerek
2. zoopla.com , rightmove.co.uk gibi web sitelerini kullanarak
3. sokak sokak gezip onlerindeki kiralik tabelalarina bakarak. 

Emlakcilari dolastiginizda ellerindeki mevcut evleri ogrendiginiz gibi kaydinizi yaptirip portfoylerine yeni ev eklendiginde internete koymadan size haber vermelerini de sagliyorsunuz.

işlemler işlemler

Bir türlü netleşmeyen ve neticelenmeyen işlemlerden daralan birisi iseniz İngiltere pek sizin yeriniz olmayabilir. Tamam bazı şeyler çok kolay, hatta formalite bakımından bize 5 çeker ama neticelenmiyor bir türlü.

National Insurance Number için başvuruma olumsuz cevap verdiler. Gönderdikleri mektupta kendi işimi yaptığıma dair veya böyle bir işin varlığına dair daha fazla kanıt sunmam gerektiğini söylediler. Bu işlerin akış diyagramını çizmeye kalksan kafayı yersin. Muhasebeciye gittik açılış işlemleri için biz de. Muhasebeci formu doldururken National Insurance numaran ne dedi bu sefer de. Demek ki neymiş burada işler bizdeki gibi seri bağlı değil paralel bağlıymış. Yani bu işlemi şu şekilde yürütmek gerekiyor.
1 - Resmiyete dökmeden önce işinizi açıyorsunuz. Herhangi bir başvuru vs yok. direk web sitesi, kartvizit, broşür ne varsa girişiyorsunuz.
2 - Sonra gidip şirket açılışına başlıyorsunuz, National Insurance sorusunu boş bırakıyorsunuz. Gelince güncellerim diyorsunuz
3 - Sonra bu başvuru için tuttuğunuz muhasebeci vs neyse onun kontratı dahil, tüm kayıtlarınızı (web sitesinin basılı kopyası, domain register kayıtları, hosting kirasının faturası, kartvizit, broşür örnekleri, onların faturaları vs) ne varsa alıp National Insurance başvurusuna gidiyorsunuz.

Bu arada ev adresinizin olması, o adrese gelmiş council tax, veya elektrik, su veya gaz ile ilgili adınıza bir belge olması ve bunlarla bankaya gidip hesap açtırmış olmanız menfaatinize. HSBC bunlar olmadan pasaport hesabı diye birşey açabiliyor ama onlar da ayrı manyak. Tutturdu son 4 ayda Türkiye'deki evinize gelmiş bir fatura getireceksin diye. Arkadaşım son 4 aydır ben buradayım diyorum, anlamıyor. Peki Türkiye'deki HSBC ile temas kurun onlar doğrulasın diyorum, anlamıyor. Bir de aylık £8 masraf çıkartırım ve 12 aylık kontrat yaparım bu hesaba diye cevap verince peki madem deyip bıraktım işlemleri.

Evi tutmaya çalıştığım semtten bir görüntü

Ev tutma hikayesinde de sonuca ulaşamadık bir türlü. Emlakçıdan ev tutuyorsanız illa bir credit check'den geçeceksiniz. Ülkede yeni olduğunuz için garantörünüz olacak ve o da  geçecek o check'ten. Emlakçıyı bir kaç defa aradım "Leave it to me" "Don't worry" deyip duruyor ama hala imzalamadık sözleşmeyi.


Okul konusunda da bana alternatif olarak gösterdikleri yere kayıt için tekrar başvurdum bu sefer de okullar şu anda kapalı, açıldıktan sonraki ilk hafta içinde sana bildireceğiz dediler.

Kızımı jimnastiğe yazdırmıştım sıraya, bir tek ondan cevap geldi. 10 hafta için £38 karşılığında kaydını yaptılar.

Bir de araba alma konusunu anlatacağım ama ayrı başlık açmak daha iyi olur sanırım.