Ev Alarm Bahce vs

Eh artik daha yerlesik bir hayatim olduguna gore biraz da bunun uzerine bir seyler anlatmak istedim.

Bugune kadar Ingiltere'de apartmanda da oturdum mustakil evde de oturdum. Once binanin eskiligine verdigim ancak sonradan hic farketmedigini anladigim birsey var. Bu evlerin tamami gacirdiyor.  Yani bir odaya girdiginizde, merdiveni cikarken, hatta tuvalette bile zeminden gacir gucur sesler geliyor. Insaat asamasinda bir evi gorunce anliyorsunuz ki celik konstruksuyon uzerine bile otursa zemin her zaman aksap. Yani kalaslarla yapilan kafes uzerine tahta kaplama. Dolayisiyla yepyeni bir evde bile, 6 ay icinde ozellikle zemin birlesim noktalarinda catlaklar olusuyor. Buna burada evin oturmasi diyorlar ve normal karsilaniyor.

Benim geldigimden beri merak ettigim konu, evde birisi varken nasil iceri girip hirsizlik yapabildikleri. Gecenin sessizliginde gacir gucur surekli ses cikan bir zeminde nasil yuruyebiliyorlar. Hirsizlarin ninja egitimi almis olmasi lazim. Ya da artik nirvanaya ulastilar ve eski cin kung fu filmlerindeki gibi yumurtalarin uzerinde yuruyup kirmamak gibi bir seviyeye geldiler.

Yine de gozleri korksun diye alarm taktiriliyor elbette. Yalniz bu alarm konusunda bir kere taktirmadan nelere dikkat edilmesi gerektigini cok da fazla idrak edemiyor insan. O kadar ince eleyip sik dokumama ragmen hic aklima gelmeyen incelikler oldugunu alarmi taktirdiktan sonra anladim.

Oncelikle alarmlar temelde iki turlu.
Ilki eve hirsiz girince alarm caliyor ama caldigiyla kaliyor.
Ikinci tur bir merkezi ariyor ve sozlesmenize gore ya merkez direk polisi yonlendiriyor ya da sizi ariyor.

Binanin disina takilan alarm kutularina gelince. Eskiden alarm harbiden orada otermis ama simdikilerde onlar sadece evde alarm oldugunu gosteren cikartma gibiler. Koca kutunun icinde bir tane uzun omurlu pil bir tane de yanip sonen led bir lamba var. Ve bu kutunun hic bir yerle baglantisi yok. Halbuki eski modellerde alarm calinca bu kutunun isiklari da yanip sonuyor ve boylece hangi evde alarm caldigini anliyorsunuz ve dikkatinizi oraya veriyorsunuz. Simdikilerde alarm caliyor ama kimin alarmi oldugunu anlamaniz pek mumkun degil. Ozellikle dip dibe evlerde oturuyorsaniz belli belirsiz bir alarm duyuyorsunuz ama 5-6 evlik bir alanda herhangi birinden gelebilir diye cok da ustune dusmuyorsunuz.

Alarmi yenilerken dikkate almam gereken bir sey de bu olacak. Mutlaka calan alarm ile baglantili ve disariya bunu bildiren bir model isteyecegim.

Kamera isi ise apayri bir konu. Secmesi oldukca zor. Kesinlikle internet uzerinde bir yere kayit yapmali, cozunurlugu ve gece gorusu mukemmel olmali, cep telefonundan direk baglantiya izin vermeli ve hatta giristeki zil ile koordine bir kamera uzerinden kapidaki ile telefonunuz uzerinden konusmaya olanak tanimali.

Bahce konusuna gelince. Cimleri kendim bicerim diyorsaniz, oncelikle bunun icin zamaniniz, ekipmaniniz ve enerjiniz oldugundan emin olmaniz lazim. Ciddi bir efor istiyor. Gorundugu kadar kolay degil. Bahcede ne kadar cok cicek agac vs varsa isiniz o kadar cetrefilli oluyor. Yani oyle bir bahceye emekli olup yapacak isinizin olmamasi lazim yoksa duz cim fazlasiyla yeter.

Bahceye bir "shed" (kucuk kulubecik) koymak her zaman akillica. En azindan bahce ekipmani bisiklet mangal gibi ev icinde bulunduramayacaginiz seyleri oraya koyarsiniz ancak genelde bunlar bahcenin en uc noktasinda oluyorlar ve kesinlikle araya cimlerin uzerinden bir tas patika yapmakta fayda var. Boylesine yagmur yagan bir ulkede bahcelerdeki topraklar genelde yagan yagmuru emmekte zorlaniyor. Yagmurdan sonra 5 metre yolu gidene kadar kaygan zeminde camur icinde kalabiliyorsunuz.

Bahcede ucmaya musait mobilya veya trambolin bulunduruyorsaniz buyuk firtinalarda bunlari sabitlemek icin bir cozum bulmaniz lazim. Hakikaten koca trambolinin taklalar atarak bahcede yuvarlanisini seyrettim cunku.

Ev tutmak, zamanlama ve krediler

Oyle bir zamanda evden cikmam gerekti ki zamanlama olarak neredeyse olumsuzlugun zirvesi hesaplanmis gibiydi. Tam yuklu bir vergi odemesinin oldugu donem (Temmuz sonu) ve 3 yillik vizenin bitimine 10 ay kala.

Evi tutarken emlakciya verilen £250 depozit olarak verilen £750 ilk ayin kirasi olarak verilen £750 ve vergiyi ciktiktan sonra bir de yeni evin mobilyasiz olacak olmasi ekstradan bir de mobilya masrafi cikardi.

Mobilyayi ne kadar ucuza bulursaniz bulun 2. el ve dokuntu olmadiktan sonra yatak koltuk vs uc uca eklenince £1500 minimum tutuyor.

Bu ay sifiri tuketecegim icin bankadan kisa vadeli kredi kullanabilir miyim diye biraz kurcaladim. en son asamaya kadar gelip kalan vize suresine bakinca kapi yuzume kapandi. Cunku 12 aydan kisa kredi vermiyorlar ve kalan vizenin de en az 12 ay olmasi lazim. (bu arada bana cikardiklari faiz orani da %26 idi)

Araba icin kullandigim finans kurumu aklima geldi, Hitachi Finans (http://www.hitachipersonalfinance.co.uk) diye bir yerden dusuk faizle kullanmistim. Belki 2. bir kredi daha alabilirim diye dusundum. 12 ay vize sarti burada da karsima cikti.

Son olarak 6 ay civari kredi veren sirketlere baktigimda bu sefer de faiz oranlarinin anormal yuksek oldugunu gordum.

Neticede zamanlama cok cok onemli. Buraya geldiginiz aydan baslayarak bazi seylerin zamanlamasina dikkat etmenizde fayda var. Mesela gelince bir ingilizce kursu icin koleje yazilmak istiyorsaniz basvurular en gec Temmuzda olup kurs acilislari Eylulde oldugundan buraya gelis icin en iyi tarih haziranin ortasi veya sonu olacaktir. Cunku ilk vizenin bitis tarihi hazirana denk gelecegi icin de sorun teskil etmez. Bir de 3. seneden itibaren ESOL denen ingilterede yerlesmis yabancilar icin ingilizce kurslari ucretsiz. Dolayisiyla 3. senenizin sonu yeni donemin basina denk gelirse bu konuda da rahat edersiniz.

Hem de yaz donemi ev bulmak icin en uygun donem.

Neyse bu isin bir tarafi. Ev tutmaktan bahsedince o isin de kolay olmadigini hatirlatayim. Laf arasinda esime calisiyor musun demisler o da evet "part time" demis. Emlakci tutturdu vergi dokumunu getirin diye. Durduk yere basimizi belaya sokacakti. Esimin calismasi keyfe keder arada bir bacanagin restoraninda kasaya yardim etmek uzerine. Bunu ciddiye alip da vergi diye tutturunca isin rengi degisti.

Sonra tutturdu eski emlakcindan referans yazisi isterim diye. Tesadufen eski emlakci ile yeni emlakci ayni sokakta karsi karsiyalar. Fakat o referans yazisini 10 gunde alabildi. (O da en sonunda benim atlayip oraya giderek iki dukkan arasinda mekik dokumamla)

Toplamda evi begendik tutuyoruz dememizin uzerinden tam 18 gun gectigi halde yarin insallah kontrat icin imza atabilecegiz.

Iste buna kesinlikle alismaniz lazim.

Emlak Sozlugu

Ne oldu sasirdiniz mi ? Hic sasirmayin. Emlak ile ilgili terimleri burada yasamadan anlayabileceginizi mi  sandiniz ? Basli basina kendi terminolojisi olan bir konu ?

Baslayalim mi ?

Beds : Aslinda yatak odasi olarak okumaniz lazim bunu.. 2 double beds diyorsa o evde 2 tane cift kisilik yatak olan odasi vardir.

Bungalow : Tek katli mustakil ev. (genelde yaslilar oturuyor bu tip evlerde. Kural degil ama komsulariniz yuksek ihtimalle yas ortalamasi yuksek bir kesimden olacaktir)

Communal : Apartman gibi yerlerdeki ortak kullanim alanlari icin kullaniliyor. Communal Garden : Ortak bahce gibi .

Courtyard : Bahce (genelde arka bahce)

Cul de sac : Cikmaz sokak

Detached house : Hic bir baska evle ortak duvari olmayan mustakil ev.

Double glazing : Yalitimli cift cam

Drive : Eger sokak isminde adreste geciyorsa o sokak cikmaz sokaktir.

Drive way : Evin onunde arabayi genelde diklemesine park edebileceginiz kapisi falan olmayan park yeri.

DSS : Genelde No DSS olarak gorursunuz. Kirasi devlet tarafindan odenenler anlaminda kullaniliyor ve ev sahiplerinin pek istemedigi bir konu oldugu icin surekli ilanlarda rastlayabileceginiz bir terim

Flat : Apartman dairesi. Bu herzaman bildigimiz apartman olmayabilir. Bazen buyuk mustakil bir evi iceriden bolerek daireler haline donusturebiliyorlar.

Furnished : Mobilyali, Ingiltere'de bazi evler mobilyali kiraya verilebiliyor.

Mews : Terrace house gibi sirali evler ama galiba bunlarin arasinda bosluk var tam yapisik degiller.. Yine de bazi apartmanlarin adi hic bu tanima uymasa da Mews diye gecebiliyor.

Part Furnished : Mutfaktaki beyaz esyalar var ama yatak koltuk vs yok demek (Bulasik makinesi biraz tesaduf her evde yok ve takilacak yeri de olmayabiliyor sormaniz lazim)

Penthouse : Cati kati

Per week (pw): Haftalik  (Turkiyenin aksine haftalik kira da odenebilecegi icin ucretin yanina dikkat edin)

Refurbished : Yenilenmis. Yani genelde boyanmis, dosemeleri halilari yenilenmis, mutfak mobilya vs yenilenmis olmasi icin kullanilir

Retirement House : emeklilerin oturdugu evler. Emekli degilseniz hic bakmayin buralara bosuna 

Semi Detached House : Bir baska evle ortak duvari bulunan yani baska bir eve yapisik mustakil ev 

Shared Property : Paylasimli ev. Yani sizden baska birileri daha olacak o evde. Hic yalnizlik cekmeyeceksiniz. :)

Terrace(d) House : Birbirine yapisik sirali mustakil evler. (teras ile hic ilgisi yok) bu tip evler soz konusu oldugunda ortaya tamamlayici bir baska tanim cikar. Period / End Period  birbirine yapisik evler demistik ya o siranin ortasinda ise period, siranin sonundaysa end period olur. (End period / Sira sonu evler daha degerlidir. genelde)

Unfurnished : Mobilyada yok, beyaz esya da yok demek ama yine de bazen buna ragmen buzdolabi olabilir

Daha da bitmedi.. Benim unuttugum ve bilmek istediginiz olursa bana yazin onu da ekleyeyim. Cunku ev tutmak basli basina ciddi bir olay. Hele ki bu ulkede yeniyseniz...

Daha bir de emlakcida karsilacaginiz konular var. Mesela "Garantor", "Ev ici sigortasi", Burada ev tutmanin rehberini bastan sona hazirlasam mi ne ? Ciddi ciddi bir hayli cok konu varmis megerse.

Evleri geziyoruz...

Bugun 3 tane ev icin randevumuz vardi. Butun istediklerini bir evde bulamamak ile sonuclanan uzun bir gun oldu.

ilk gezdigimiz ev pahali esyasiz istedigimiz yere biraz uzak ama cok nezih bir yerde, temiz, yeni, modern, alarmli, alt katinda tuvaleti olan ve bulasik makinesi olan bir evdi.

Ikinci gezdigimiz ev gene bulundugumuz noktaya uzak ama kizimin okuluna yakin bir yerde, ilkine gore daha orta tabaka bir yerdeydi. Alt katinda tuvalet, bulasik makinesi, alarmi yoktu. Ancak mobilyaliydi. Fiyati ilkine gore cok daha makuldu. Emlakci zorluk cikarmaya meyilli bir tipti.

Ucuncu gezdigimiz ev ise simdi oturdugumuza daha yakin bir noktada ilki ile ayni fiyata yani biraz yuksekti. alarmi var, alt katta tuvaleti yok, mobilyasi bulasik makinesi hatta kurutma makinesi vardi. Yani bence en cok kriteri karsilayan yer buydu. Emlakcisi makul anlasilabilen birisiydi. Fakan en onemli noktayi pas gecmeyelim. Es faktoru. Esim istemiyorum dedi. Konu o noktada kapaniyor.

Bugunkulerden yarina kadar bir olumlu bir cevap alamamam durumunda simdiki oturdugum evin sahibine tebligatta bulunamayacagim yani agustosa kadar bu evin kirasini odeyecegim anlamina geliyor. Yani isler biraz karisti. Eger Agustosa kadar kira vereceksem ve iki evin kirasini da vermek gibi bir niyetim yoksa simdi bulacagim hic bir evin manasi olmayacak. Cunku bu durumda bana artik Temmuz sonunda bosalacak ev gerekiyor.

Su kirayi sure sonuna kadar alma hikayesi ortaligi cok karistiriyor. iki kira birden odememek icin atmadigi takla kalmiyor insanin.

Ilk Tasinmamiza Dogru...

Cuma aksamustu emlakci arayarak kira kontratinin evsahibi tarafindan sonlandirildigini ve 2 aylik NOTICE denen uyarinin resmen basladigini, yazili olarak bunu bana teblig edeceklerini bildirdi. Boylece 3 senedir oturdugumuz daireden tasinmanin da zamani gelmis oldu.

Oncelikle sorunlu olan konu ev sahibi cik derse 2 ay onceden, biz cikmak istersek 1 ay onceden karsi tarafa tebligatta (Notice) bulunmamiz gerekiyor. Ve her halukarda tebligat suresinin sonua kadarki kira odeniyor.

Yani simdi ev baksam ve hadi gel otur dese 2 ay hem eski evime hem yeni evime kira odemek zorundayim. Boylede salak bir sistem var iste.

Bugun ise gitmeyip emlakcilari ve ellerindeki evlerin semtlerini dolastik. Ev cok guzel olsa bile bulundugu semt bazen "Council" evlerinin bulundugu semtte veya cok yakin olabiliyor. Bu evler issizlere belediyenin verdigi evler ve genelde komsulariniz pek de duzgun tipler olmayabiliyor. O yuzden ev secmek cok da kolay bir is degil. Bircok kriteri goz onunde bulundurmak gerekiyor.

Ne zaman musait olacak, yani ne zaman tasinilabilir ? 

Bu tarihin evden cikis tarihine mumkun oldugunca yakin olmasi gerekiyor.

Bulundugu bolge guvenlik acisindan dogru bir yer mi ? 

Neyse ki evin posta kodunu girerek o bolgedeki suc istatistiklerini gorebileceginiz bir site var.  http://www.police.uk/  bu sayede daha once civarda islenen suclarin turleri ve sikligi konusunda bilgi edinebiliyorsunuz. Biraz da etrafinda birkac tur atarsaniz vicardaki evlerin bakimindan, kapilarin onlerindeki arabalara kadar size bir cok ipucu saglayan done var.

Bulundugu bolgedeki Council Tax ne kadar ? 

Hangi belediyenin sinirlarina girdiginiz ve bu belediyenin o eve ne kadar council tax uyguladigi onemli cunku bu da yillik maliyetinizi etkileyen bir faktor sonucta. 

Kirasi ne kadar ? 

Sadece kirayi maddi olarak karsilamak sorun degil ayni zamanda Ankara Anlasmasi ile burada bulundugunuz icin bir sonraki vize uzatma doneminde maliyetlerinizin yuksek cikmasi gelirinizin de yuksek cikmasini gerektirir. Dolayisiyla daha fazla gelir beyan etmek zorunda kalmamak icin en azindan sinirsiz oturma vizesini alana kadar maliyetleri yuksek tutmamakta fayda var.

Kiranin yuksekligi eve vereceginiz depozitoyu da etkiliyor sonucta. Bir de emlakciya vereceginiz ucret oldugunu unutmayin.

Esyali mi ? 

Evin esyali olmasi sonucta bir avantaj tabi. Ancak bazen icindeki esyalar o kadar kotu olabiliyor ki esyayi almak daha dogru bir yaklasim olabiliyor. Burada evler esyali, yari esyali ve esyasiz olarak 3 ayri sekilde kiralaniyor. Yari esyali denilen sadece beyaz esyanin olmasi demek. Yalniz eger evde yemek yapan tipik bir Turk ailesi iseniz bulasik makinesi sizin icin de elzem olabilir. Evde bulasik makinesinin varligini sormakta fayda var. Eger yoksa baglanabilecek yer var mi ve baglamaya ev sahibi onay veriyor mu mutlaka sormaniz lazim. 

Civardaki okul market vs 

Eger cocugunuz varsa civardaki okullar onemli. Sonucta eger ilkokulsa ve okul bitene kadar da bu evde kalacaksaniz high school olarak civarda ne var bilmenizde fayda var. Tabi ki marketlere olan yakinligi da bir avantaj. 

Peki nasil ariyorsunuz ? Burada ilk tuttugunuz evi bulmak ve yerlesmek basli basina sorunlar zinciriydi. Sonucta tutma asamasina gelince banka hesabi istiyorlar ama, banka hesabi acmak icin de ev tutmus olmaniz lazim. Ama 3 seneden sonra banka hesabiniz, yerlesik oldugunuz bir ev, bir sekilde kredi notunuz var. Yani artik daha iyi bir potansiyel kiracisiniz. Ev hayvaniniz yoksa ve sigara icmiyorsaniz birer kademe daha iyisiniz demektir. O zaman daha cok eve bakma sansiniz oluyor.

Aslinda temel olarak 3 sekilde ev bulma sansiniz var.

1. Emlakcilari gezerek
2. zoopla.com , rightmove.co.uk gibi web sitelerini kullanarak
3. sokak sokak gezip onlerindeki kiralik tabelalarina bakarak. 

Emlakcilari dolastiginizda ellerindeki mevcut evleri ogrendiginiz gibi kaydinizi yaptirip portfoylerine yeni ev eklendiginde internete koymadan size haber vermelerini de sagliyorsunuz.