Ingiltere'de Yaşamak

Vize için başvuruyu beklerken doğal olarak bazı alışverişleri yapmak gerekiyor. Ucuz yaşamanın sırlarına giriyorum onun için bugün.
Mesela uluslararası telefon görüşmeleri için bulabildiğim en uygun ve kolay çözümden başlayalım. Manchester sokaklarında gezerken önüme çıkan birisi dakikası 1 pence ile uluslararası telefon görüşmesi ister misin deyince kesin şimdi oltayı atıyor sonrasında birşeyler kaktıracak dedim ama bu sefer dinlemeye karar verdim. Buradaki bazı sim kartlar sokaklarda satılıyor ve gerçekten dakikası sabit hatlarda 1 pence, cep telefonlarında dakikası 17 pence'e Türkiyeyi arayabiliyorsunuz. Son derece de kolay, sokaktan £5 a bu zarf'ı alıyorsunuz içinden sim kart çıkıyor, bir de top-up (bizdeki kontür gibi) kartı çıkıyor. Kartı telefona takıp, zarftan çıkan açıklamaları takip ederek 1-2 adımda kontürünüzü yüklüyorsunuz ve direk konuşmaya başlıyorsunuz. Sim kartı kilitsiz herhangi bir telefona takabiliyorsunuz ve sizin isterseniz aranabileceğiniz ve ingiltere içinde görüşme yapabileceğiniz bir numaranuz da oluyor. Yalnız İngiltere içi aramalar dakikası 20 pence.
Yan taraflarda gördüğünüz imajlar bu karlara ait. Fiyatlar zaman içinde değişebilir onun için üzerlerine tıklayıp sitelerine giderek güncel fiyatları kontrol etmenizde fayda var.


Bu arada ben bir de orange (buradaki GSM operatörlerinden biri) hat aldım. Amazon'dan aldığım bu hat ile Orange RIO diye bir de telefon aldım. email ve web ayda £10 kontür yüklediğinizde bedavaya geliyor. (Dolphin dedikleri plana geçerseniz) Gayet güzel bir telefon ve bana £10 kontür dahil telefon £39 a mal oldu.
Buraya gelirken çok fazla giyim eşyası almamıştım yanıma. Primark'a gidip üst baş alışverişi yaptım o yüzden. bir kot pantalon aldım £5, bir de yağmurluk aldım £15, uzun kollu atletlerden aldım 3lü paketi £5. Fiyatlar oldukça iyi. Bunlar ucuz olanlardı. Pahalı olanlar da var elbette. Mesela ulaşım pahalı. Belediye otobüslerinde, trenlerde, hatta ve gideceğiniz yere göre £2- £3,5 gibi rakamlar ödüyorsunuz. Uzun vadede otomobil almak ulaşım için daha ucuz gibi gözüküyor. ikinci el ve biraz 8-10 yaşındaki otomobilleri £1000 dan daha aza almak mümkün. Ama bu sefer de otopark pahalı. Şehir merkezindeki otoparklar çılgın. (Londra kadar değil ama yine de pahalılar)
Yiyecek de çok ucuz sayılmaz. Ama kendiniz yemek yapıyorsanız biraz araştırma biraz soruşturma ile çok uyguna alışveriş yapacağınız marketler bulmak mümkün.

İlk Gün

Havaalanına indik saat 22:25. Pasaport görevlisi ilk girişte 3 hafta kalınacağından yola çıkarak sanırım geri dönüş biletini sordu. Bugüne kadar sormamışlardı. Açıkça almadığımı çünkü ne kadar kalacağım ve hangi havaalanında geri döneceğimi tam kararlaştırmadığımı söyledim.

Neyse damgalarımızı yedik ve geçtik. Araba kiralama için Lutondaki Car Hire Centre'a gittik. Saat:23:10

Bir megane kiralamak istemiştim ama binbir özür ile ellerinde kalmadığı için kusura bakmazsam henüz 23 mil'de olan, Otomatik Mercedes C180 veren Europcar'a teşekkürlerimi borç bilirim.

Affettim sizi keratalar:)

Çok keyifli bir yolculukla Manchester'a gece saat 02:40 civarı girdim.

Gidişten Önceki Son Hafta

Artık Türkiye'deki son haftaya girdik. Bugüne kadar, Ankara Anlaşması Vizesi için danışmanlık aldığım avukatın isteği üzerine iş planı ile ilgili detaylı bilgileri kendisine gönderdim. (hangi ürünleri satacağım, kaça satacağım, rakiplerim kimler olacak, hizmetlerim ne olacak, yıllık bakım ücreti alacaksam şartları ve bedeli ne olacak gibi) Ama daha önceki işlerimin kanıtları, diploma vs gibi yazılı belgeleri scan edip göndermiş olmama rağmen asıllarını ve İngilizce çevirilerini henüz göndermememi hatta çevirileri gittikten sonra Türkiye'den birisinin yaparak oraya göndermesini istedi. Böylece başvuru tarihine yakın olacak çeviri tarihleri. İngiltere'de çeviri ücretlerinin çok yüksek olduğunu o yüzden Türkiye'de çevirtmenin daha mantıklı olduğunu söyledi.

Bunların yanısıra kendimize bavul aldık. Easyjet'ten de (3 bavul taşıyacağımızı öngörerek) bagaj aldık. Şimdi toplam 60 kg yük bagajda ve 3 tane de el bagajı ile uçağa binebiliriz. Geri kalan yükleri burada bırakıp oturma vizesini aldıktan sonra bir kere gelip gitmeyi ve kalanları getirmeyi planlıyorum.

Bir tane elektronik sözlük aldım. Böylece eşim çantasında 400.000 kelimeyi taşıyıp umarım bana ihtiyaç duymadan birşeyleri çözebilir.

Bu arada yeğenimin laptop'unun ekranı kırılmıştı onu tamir ettirip kullanmaya başladım. Böylece oraya gittiğimde ihtiyaç duyacağım laptop'u oldukça ekonomik bir şekilde halletmiş oldum.

HSBC'de bir hesap açtırdım. Burada hesaptaki TL parayı İngiltere'de ATM den komisyonsuz günlük kur üzerinden çevirerek Pound olarak direk çekebiliyormuşuz. (Burada pound hesabı açarsan oradan Pound çekemiyormuşsun yalnız.) Dolayısıyla internet bankacılığı ve ATM kartı olarak yolladıkları bir kredi kartı ile sistemi kurdum. Diğer bankalardaki hesaplardan lazım olduğunda internet üzerinden HSBC'ye transfer edip oradan para çekebileceğim.


Şimdi veda yemekleri ve ziyaretleri haftasındayız. Gidiş yaklaştıkça stres arttı doğal olarak. Bu hafta yapacağımız çok iş var. Dişçi, doktor, göz, gözlük gibi sağlık işleri, Telefon, ADSL vs gibi kapatma ve dondurmalar.

Şimdi isteğim vizelerde arıza çıkmasın, bir de geçime yetecek kadar iş yapabileyim. Malesef bunlar da benim yaptıklarım ve yapacaklarımın ötesinde kısmet faktörü olan konular.

Ufaktan Başlayalım

Artık zaman yaklaşıyor. Dün akşam itibarıyla bir avukatla yazıştık, kafamdaki soruları aktardım, cevaplarını aldım. Biraz daha içim rahatladı. CV mi gönderdim inceledi ve oldukça iyi buldu. Şimdi ailemle birlikte başvuru için £600 olan ücretin yarısını yatırıp Authorisation Letter'ı imzalamak ve avukata göndermek ile resmi startımı veriyorum.

Benden ilk olarak CV, diploma, sertifika, banka hesaplarımın son 6 aylık dökümü, buradaki iş geçmişimin kanıtları (Maaş bordrosu vb), benim ve ailemin pasaportlarının ilk sayfaları ve vize sayfalarının taranmış hallerini istedi. Oraya gittikten sonra aşağı yukarı 6-8 hafta içinde başvurunun sonuçlanacağını ama gider gitmez başvuruda bulunulmayacağını biraz da önceden zamana ihtiyaç duyulduğunu anlattı.

Geçecek süre için kalan vize süresi kapsar mı kapsamaz mı endişemi dile getirdim sorun olmadığını söyledi. Daha önce İngiltere'ye gelmiş olmanın avantaj olduğunu söyledi.

Parayı yatırdıktan sonra iş planı üzerine yoğunlaşacağız.

Son Dönemeçler

Artık eşimin de benim de ailelerimiz gideceğimizi biliyorlar. Doğal olarak sadece torunlarını görme konusunda zorluk olacağı için üzüldüer ama hiç biri birşey demediler.

Bu arada Ankara anlaşması ile Londra'da yaşayan bir arkadaş ile bire bir konuştum. Herşeyin çok zor olacağı yönünde uyaran uyarana. Elbette ki zor olacak böyle bir karar ancak lotodan ikramiye vurunca daha kolay olur. Eğer ki eşim, her çıkan terslikte ve zorlukta surat asıp söylenmek yerine, dik durup destek çıkarsa bütün zorlukları aşarız.

İş için bana ciddi bir motivasyon kazandıracağına eminim. 6 ay gece gündüz çalışmaya razıyım yeter ki iş bağlayabilelim.

Proje - Hesap Kitap

Gelelim hesap kitap işlerine..
Önce maliyetleri araştırdığım kadarıyla yazayım. Maliyetlerin kimi aylık kimi yıllık çıkıyor. En son kolonda aylık ortalama maliyet ile aylık geçinme parasını hesaplamaya çalıştım. Bu benim durumum için geçerli öngörüleri içerir, Anne baba ve okul çağında çocuktan oluşan 3 kişilik bir aile ve bazıları kişisel maliyetler ve en önemlisi burada yazan rakamlar  gerçekleşmiş maliyetler değiller. Gerçekleştiklerinde ayrıca yazacağım. Burada 4 ayrı tablo tutacağım. İlki gidiş maliyetleri, ikincisi gittikten sonra hayatı oluşturma maliyetleri, üçüncüsü yaşama maliyetleri, dördüncüsü gelir öngörüleri.

İlk tablomuzla başlayalım.
Gidiş maliyetleri

Gider Kalemi	Maliyet	Toplam
Pasaport *	360 TL	970 TL
Vize	170 TL	510 TL
ECAA Danışmanlık	£ 550	£ 550
Aile Vizesi Danışmanlık	£ 100	£ 100
Uçak Bileti **	£ 29	£ 87
Oto Kiralama / Otobüs Bileti	£ 29	£ 87
Yurt dışı çıkış harcı	15 TL	30 TL
TL Toplam		1525 TL
£ Toplam		£ 737

* Yeni çipli pasaportlarda çocuğu annenin pasaportuna işlemek kalkmış ve çocuklara 5 yıldan fazla pasaport da verilmediği için 2 tane 10 yıllık 1 tane 2 yıllık pasaport aldık. (Bu arada randevulu sisteme geçildiği için bizim gibi 3 kişiye pasaport çıkaracaksanız randevu almadan çıkartma şansınız yok gibi)
Bu arada vize ücretlerine 1 Ekim'de zam geldi. Neyse ki çok büyük rakamlar değil. 165 di 170 oldu

** Yok şaşırmayın bu fiyat doğru. EasyJet ile erken rezervasyonda fiyat böyle.


*** Easyjet Londra Luton havaalanına iniyor oradan Manchester'a otobüs ile geçebiliyoruz. National Express deki 2 büyük bir çocuk ücreti de bu işte.Ama aynı zamanda oto kiralama ücreti de aşağı yukarı aynı fiyata geliyor.

Gittikten Sonra Hayatı Oluşturma Maliyetleri

Gider Kalemi	Maliyet	Toplam
Ev Depozitosu *	£700	£700
Otomobil **	£2000	£2000
Polis Kaydı	£35	£35
Şirket Açma	£50	£50
Laptop	£ 400	£ 400
Printer (all in one)	£120	£120
Monitor	£100	£100
Kırtasiye ***	£100	£100
Toplam		£3505

* kiralayacağınız evin 6 haftalık kirasına denk gelen miktarı depozit alınıyor diye okudum. 
** internetten 2004 model bir Citroen Xsara dizel buldum bu fiyata. Kıyaslamada onu koydum. 
*** Antetli kağıt, kaşe, fatura vs vs.


Yaşam Maliyetleri

Gider Kalemi	Aylık	Yıllık	Aylık Ortalama
Ev Kirası	£500		£500
Belediye Vergisi *	£100		£100
Enerji		£900	£75
Telefon + Internet + Mobil	£ 100		£100
Benzin	£120		£120
Toplu Taşıma	£36		£36
BBC		£142,5	£11,8
National Insurance	£30		£30
Yemek	£250		£250
Giyim	£80		£80
Diğer	£100		£100
MOT		£50	£?
Road Tax	£?	£250	£?
Dernek - Klüp Üyelik	£?		£?
** Otomobil Sigorta		£500-1500	£?
İngilizce Kursu	£?		£?
Muhasebeci		£400	£33,5
Seyahat		£1500	£125
Türkiyedeki Evin Aidat Yakıtı	£100		£100
Su & Atik su (3 kisilik aile icin)	£30	£	£30
?		£	£
?		£	£
Yaklaşık Toplam Maliyet			£1691
Yaklaşık Yıllık Maliyet			£19.932

* Belediye vergisi "Council Tax" oturulan bölgeye, oturulan evin fiyatına evde oturan 18 yaşından büyük kişi sayısına göre değişiyor. Ortalama bir değer aldım. Detaylı bilgi için buraya tıklayarak bakabilirsiniz
** Otomobil Sigortasi fiyatinin; Turkiye'de eger vavrsa alabileceginiz ingilizce hasarsizlik indirimi kagidini ingiltere'de gecirebileceginiz bir sigorta sirketi bulabilmenizden, alacaginiz aracin fiyatina ve hatta oturacaginiz evin garajinin olup olmamasindan, kaza aninda hasarin ne kadar miktarini sizin karsilayacaginiza kadar bir suru degiskenin hesaplanmasi sonucu olustugunu bilin.

Şimdi geldik işin diğer tarafı olan gelir tahminlerine.


Gelir Tahminleri (1.Yıl)

Gelir Kalemi	Birim fiyat	Yıllık Toplam
Web Sitesi (basit)	£500	£3000
Web Sitesi (kompleks)	£2500	£5000
Paket Yazılım Satışı	£ 5000	£5000
Web Sitesi Bakım	£ 300	£3600
Eşimin çalışması	£300	£3600
Diğer (hosting danışmanlık vb)		£500
Toplam		£20700
Ev kiraya verilirse	£300	£3600
Toplam		£24300

Bu durumda en kritik olan ilk sene atlatılıyor gibi gözüküyor. işlerde çok iyimser olmamaya çalıştım ama yine de iyimser bir taraf var kabul ediyorum. Bu arada 6 ay boyunca ayda yaklaşık 3200 TL bir geliri sağladım gibi ki o da  £1360 x 6 = £8160 yapıyor. Bir de ilk sene giderken Ailemden 20.000 TL civarında bir borç almayı düşünüyorum. Ne olur ne olmaz ayazda kalmayalım diye. Böylece ilk sene gelir öngörülerinde bir sorun çıkarsa kompanse edebilirim.

Veee Action

Buraya kadar plan proje hayal gerçek derken artık nihayet harekete geçtik.
10/09/2010 - İngiltere için referans olacak ilk web sitesini yaptım ve bugün itibarıyla online
22/09/2010 - Pasaport harç ve defter paralarını yatırdım 
23/09/2010 - Pasaport yenilemek için randevu almadan başvurmaya kalktık ve dönüp randevu aldık.Civardaki ilçe emniyet müdürlükleri arasında. en erken ayın 30'una bulabildim www.epasaport.gov.tr adresinden randevu alınıyor ama siteyi yapan arkadaş kendisi hiç kullanmadı herhalde. İlçe seçip, bir sürü bilgi girdikten sonra randevu alınabilecek gün ve saatler çıkıyor. Bakıyorsunuz orası çok geç bir güne veriyor değil mi başka bir ilçeye bakmak için herşeye baştan başlıyorsunuz. Devlet'in bilgi işlem anlayışı harika.
30/09/2010 - Pasaport yenilemek için bu sefer randevulu olarak gittik (Pendik ilçe emniyet müdürlüğü)
Bu arada 5 yaşındaki kız için hem kız, hem anne, hem de baba hazır bulunmak zorunda. Anne veya baba dan biri olmazsa diğerinin noterden muvafakatname getirmesi gerekiyor. Ancak pasaport sistemi çöktüğü için başvuruyu alamadılar. Ancak bu arada kısa bir zaman için sistem geldiğinde bu sefer de bazı aklı evveller nüfustaki mahallenin adını değiştirdikleri için nüfus cüzdanınızı değiştirip gelin yoksa başvuruyu alamayız dediler. Hani e-devlet vardı, Kimlik numarasını verip bilgileri görüyorsun, fotoğraftaki ile beni karşılaştırabiliyorsun ama yine de yetmiyor nüfus cüzdanını değiştirmek şart. Bu arada pasaport için çekilen biyometrik fotoğraf ile vize için çekilen biyometrik fotoğrafların boyutları farklı. Foyoğrafçıya söylerseniz ikisi için birer takım baskı alıyor.
01/10/2010 - Nüfus'a gidip cüzdanları değiştirdik cüzdan başına 4.6 TL ödeniyor ve 2 fotoğraf lazım. Yarım saat sistemin dolmasını bekledik. (Ne demekse) sonra işlemlere başladılar. 2 fotoğraf ile eski nüfus cüzdanlarını veriyorsunuz 10 dakika içinde yeni cüzdan ile çıkıyorsunuz.
01/10/2010 - Tekrar pasaport için ilçe emniyet müdürlüğündeydik. Nihayet başvuru işlemi tamamlandı.
04/10/2010 - Pasaportlarımız geldi
04/10/2010 - İnternet üzerinden vize başvuru formunu doldurmaya başladım. (1 saati online başvuru linkini ararken geçti) Bizim epasaport.gov.tr'ye çamur atıyordum ama bu da aynı çıktı. koysana o linki en kabak yere. niye saklıyorsun. Tüm işlevin o link üzerinde halbuki ama ana sayfalarda menüde falan geçmiyor. Cinslik değil mi aha da link : http://www.ukvisas.gov.uk/en/applyonline/
05/10/2010 - Vize için formu doldurmaya devam. Bir tam gün sürmesini bekliyordum bu işin yaklaşık toplam 3 saat sürdü. bitti ve yine garip bir arayüz ile 3 kişi için toplu randevu almayı başardım. Bir nevi IQ testi yapıyorlar aslında .. zeka seviyesi belli bir seviyenin altindakiler gelmesin diyor adamlar. Şimdi 10 Ekim için randevu da tamam 170'er TL lik vize ücretini de Kredi kartından yatırdım. Evraklarımız ve dokümanlarımız da hazır.
08/10/2010 - Çalışmakta olduğum işten çıkarıldım. (zaten benim de istediğim birşeydi ama bir hafta sonra olması vize alırken işime yarayacaktı)
13/10/2010  - İngiltere turist (aile ziyareti) vizesi için 6 aylık başvurduk. tabi ki 3 kişilik çünkü çocuk da olsa vize ile girebiliyor.Bu arada vize tipi seçiminde Visit - General diye seçmiştim. çünkü yanında (6 Month Multiple Entry) yazıyordu, Family Visit in yanında sadece 6 Month yazıyordu. Acaba Family Visit multiple Entry olmuyor mu diye şüpheye düştüm. Bu konuda sitede herhangi bir bilgi de olmayınca general visit ile devam ettim. Evrak kayıt aşamasındaki görevli Family Visit ile General arasında kriter farkı olduğunu diğerini doldurmanın daha avantajlı olabileceğini söyledi. Manuel bir formu orada doldurduk. Bitmek bilmeyen sorulara birer kere daha cevap vermiş olduk. 5 Yaşındaki kızımızın parmak izleri de dahil hepimizin parmak izleri, yüzleri, fotoğrafları da alınınca başvuru tamamlandı.
19/10/2010 - Vizelerimiz geldi Nisan 2011'e kadar multiple (birden fazla giriş hakkı olan) vize vermişler. Bu da bir mihenk taşıydı ve geçildi.
13/11/2010 - Plana göre sondan bir önceki gidişimizi gerçekleştirdik. Market alışverişi, araba kiralama, trafikte araba sürme, kendi başımıza gezme, toplu taşıma, kontörlü telefon hattı alma vs gibi hayatın içinde denemeler yaptık. Fiyatlara biraz aşina olduk.
21/11/2010 - Türkiye'ye geri döndük.Bundan sonra artık sabit gelirler getirecek işlerin altyapıları üzerine çalışıp dönen bir para akışı sağlamaya çalışacağım.