Cevap

Biraz asabiyim bu aralar.

Her halti kurala bagli, her isi randevuyla yapilan, dakika sektirilmeyen bir ulkede, bir soru sordugunuzda cevap alinamamasi enteresan bir ikilem.
- Ev ne zaman bitecek ?
- Hopefully end of March
- More likely in April
- Anticipated completion date is at the end of April
Yahu insallahla masallahla is yapmak hani bizimkilerin huyuydu. Her seyi kayit altina alan gun sektirdin mi ortaligi ayaga kaldiran adamlarin agzindan net birsey cikmiyor.

Avukat bana mail atmis "tarih net degil ama satis sozlesmesini imzalamak istiyor musunuz?" diye soruyor. Avukat sen degil misin? Bu senin degil benim repligim arkadasim. Ben sana soracagim imzalanirsa ne olur imzalanmazsa ne olur diye. Nitekim sordum, cevap su : "bitis tarihi olarak anticipated yazmislar yani degisebilir."

Hadi beeee. Okumuyor bile ne sordugumu. Alakasiz otomatik cevaplar gonderiyor. Sanki karsimda bir chat bot'u var. Siri bile daha mantikli cevaplar veriyor valla. Aramayi da ben istemiyorum agzinin icinde peltek peltek konusan biri zaten. Ne dedigi hic anlasilmiyor.

Neyse, baska bir olay : Arabayi carsamba gunu tamire verdim Cuma aksamina almam lazim halledebilir misin diye sordum. "Tamamdir merak etme" dedi. Cuma sabah aradim bak bugun alacagim arabayi kesin halloluyor degil mi dedim. "Of course" dedi. Aksam gittim araba tamir olmamis. Hani halloluyordu ne oldu dedim. Parca gelmedi dedi. Ya abicim parca carsamba gelecekti, bilemedin persembe gelecekti. Bugun degil ki dedim. "Pazartesi kesin geliyor yolda" dedi.
Pazartesi gelmezse ve aksama arabayi bana teslim etmezsen aramizda sorun cikar dedim. "I won't let you down" dedi. "You already did it" dedim ve bir hisim ciktim oradan.

Ya bu adamlara birseyler oldu ya benim sabrim tasti artik. Ya ne oldu bu saniye sektirmeyen dakiklikteki Ingilizlere anlamiyorum. Hic birseye net bir cevap alamiyorum artik. Is yerindeki enteresanliklar da ayri bir blog konusu neredeyse. Dur bakalim belki de kralice emir vermistir bunlara. "Bu adam, vatandaslik yolunda ilerliyor My Dear." demistir.. "Sunun sabrini bir deneyin bakalim bize layik mi?" 

Bir Uyari

Dun Ankara anlasmasi ile Ingiltere'de kontratli bilgisayar programciligi yapan bir arkadasimizin basindan gecen ilginc bir olayi sizlerle paylasmak istedim.

Arkadasimin 1 yili doldu ve su anda uzatma icin evraklarini Home Office'e gondermis cevap bekliyor konumunda. Bu arada mevcut kontratinin suresi doldu ve yeni bir kontrat icin bir teklifi degerlendirme asamasindaydi. Son asamaya kadar geldi ve son asamada, kontrati baglayacak olan acenta burada calisip calisamayacagini kontrol etmek icin Home Office'e yazi gonderdi. Cevap olumsuz gelince kendisi ile konustuk.

Bence acenta direk "calisabilir mi?" diye sordu. Ve cevap dogal olarak "Hayir" olarak geldi.

Arkadaslar calisma izni ile ilgili her turlu sorgulamada sorgulamayi yapacak olana ozellikle belirtin kontratli calismasinda sorun olup olmadigini sorgulasinlar. Biliyorsunuz Ankara Anlasmasi normal calisma vizesine cevaz vermiyor. Acentalar da Ankara Anlasmasi hakkinda hic bir bilgi sahibi degiller. Onlarin gozunde bir kisi ya calisabilir ya calisamaz. Bizimki gibi ara bir durumun varligindan kimsenin haberi yok.

Sadece paylasmak istedim. 

Kendi blogunu okumak

Bunca zamandir basimdan gecen her seyi sizlere aktarmaya calistim ama kendi yazdiklarimi pek okumadigimi farkettim. Simdi en eskilere gidip okumaya basladim. Ne enteresan birseymis bu boyle. Zaman tunelinde gibiyim. Yazdiklarimin hemen hepsi hala %99dogru. Pek birsey degismemis bu kadar zamanda. Simdi daha bir uzmanlasmis olarak herseyi tekrar gozden gecirip duzeltme gereken yerleri duzeltmeye karar verdim. Belki kucuk eklentiler de yaparim. Ama orjinal metni bozmayacagim alta yapacagim eklemeleri. Bakalim nasil olacak :) 

Gezdim Gordum - Castle Combe, Lacock, Swindon

Haftasonu soguga ve yer yer kar yagisina ragmen biraz stres atmak icin Londra Bristol arasinda yer alan iki eski tarihi koye kucuk bir gezi ayarlardik.

Castle Combe

Castle Combe tarihi kucuk bir koy. Binalar oldukca eski ve icinden akan deresiyle, tarihi bir malikaneden donusturulmus oteli ile oldukca sirin bir yer.  Hava cok soguktu. O kadar usuduk ki otelde somine basinda bir bardak cay ilac gibi geldi.

Sonrasinda Swindon'a, kalacagimiz otele dogru yola ciktik. Swindon gordugum kadariyla hicv bir ozelligi olmayan bir sehir ancak sehrin girisinde oyle bir doner kavsak yapmislar ki galiba bundan daha karisik bir kavsak gormek mumkun degil. Bir doner kavsagin icine bes ayri doner kavsak daha koymuslar.

Sonucta oyle bir hale gelmiski nereye gideceginiz bir noktadan sonra cok da onemli olmuyor  yeter ki buradan cikayim diye ugrasiyorsunuz.

Sonucta basim donerek de olsa ciktim ve otele vardim.

Sabah su meshur garip catili evlerin oldugu bir koy bulmak umuduyla resepsiyondaki kadina sordum. Hatta sadece sormadim bu sorumu google'da imajlar bularak gorsel olarak da destekledim.

Thatched Cottage

Kendisi barmen ile uzun muzakereler sonunda Lacock'un tam aradigim yer oldugunu soyledi. Hem butun koy tarihiymis hem Lacock Abbey (Abbey : manastir) gibi bir de muhtesem bir binayi gorecekmisim.

Iyi madem dedik ve yola koyulduk. koye geldigimizde hakikaten bir anda kendimizi 1500 lu yillarin ingilteresinde falan bulduk. Evler hasbelkader ayakta duruyordu. Evet gercekten hersey olesiye eskiydi ancak catilar bizim aradigimiz gibi degildi.

Koyde kisa bir tur attiktan sonra Abbey'e girmek icin siraya girdik. Koydeki 10 dakika icinde dondugumuz icin sicak bir yere girme hayali bile guzeldi.

Lacock Village

Lacock Abbey National Trust korumasi altinda, yani giris aile icin £35. 1200lu yillarda yapilmis bir manastir olmasina ragmen yuzyillar icinde farkli sahsiyetlerin malikanesi olmus buyuk, soguk bir yer. Bir donem ilk fotograf makinesi ve negatif uzerine calismis olan William Henry Fox Talbot (1800-77) burada yasamis.  En son Harry Potter'in cekimlerinde okul olarak kullanilmis. Henuz hic bir filmini seyretmemis olmamdan dolayi konuya cok Fransizim ama bir hayli hayrani var herhalde zira kisin ortasinda bu sogukta gelenler vardi.

Neyse ki koyun cikisinda otoparktan saga donup 1 mil kadar giderseniz aradigimiz tarzdaki evlerden 3-4 tane gorebiliyorsunuz. Gorduk ve rahatladik. Bu rahatlikla da geri donduk :)

Mortgage

Nihayet morgage resmen onaylandi. Avukatlarla muspet bir ilerleme kaydedemedim. Sen birsey yaziyorsun 5 gun sonra sana konu ile alakasiz bir cevap gonderiyorlar. Telefonla aradim ve karsima peltek konusan bir avukat cikti

Zaten ne zaman ciddi birsey icin bir yerleri arasam ya peltek, ya hintli, ya fransiz, ya iskoc, ya da Yorkshire'li biri cikiyor. Sanirim telefonda konusma isini azaltmak icin boyle bir yontem bulmuslar. Ingilizler icin bile zor anlasilan adamlari telefonun ucuna yerlestiriyorlar ki konusmaya yeltenmeyin bile.

En sonunda pes ettim. Gonderilen kontrati oldugu gibi kabul edip, islerin yolunda gitmesi icin dua edecegim. Istedigim maddeleri kontrata sokusturmak anladigim kadariyla 6 aydan basliyor. Cunku her soru 1 haftada benim avukatca idrak ediliyor, karsi tarafa iletiliyor, karsi taraf da 1 haftada konuyu idrak edip sizin avukata bir satir bir cevap yolluyor, sizin avukat o cevabi sindirip 1 haftada size donuyor ve bir bakiyorsunuz ki sordugunuz sey ile cevap cok da alakali degil.

Dolayisiyla 2. sorudan sonra yoruldum.

Simdi imzalar yazismalar vs donemine giriyoruz. Bakalim o nasil olacak?
------------------

Baska bir sayfa acmadan gectigim her adimi bu yazinin altina toplayacagim 

Boylece konu dagilmayacak

1. Alinacak evi bulduk ve ilk kapora olarak £500 yatirdik. ( bu rakam HelpToBuy ile aldigimiz icin boyle yoksa £1000 aliyorlar)
2. Mortgage Bureau'dan Kris ile temasa gecip mortgage , HelpToBuy ve bilimum sigorta konularinda islemleri baslattik. (bu danismanlik icin bizden ayrica bir ucret talep etmiyorlar)
3. Bir solicitor ile anlasip islemlerimizi yurutmek icin ona yetki verdik. (email ile) ve avukatlik ucretinin bir kismini gonderdik (£300)
4. Uygun bir mortgage bulununca "valuation" yapilmasi ve "offer" verilmesini bekledik. 
5. Bu arada avukat karsi tarafin avukati ile temasa gecerek kontrat, satis sozlesmesi, belediye arastirmasi, altyapi arastirmasi gibi bir suru dokuman gonderdi. Kalin (bold) olanlar en onemlileri. Report on contract and title mesela avukatin size sundugu alinabilirlik raporu gibi birsey  sizin icin negatif olmasi muhtemel her konuyu bu rapora yaziyorlar. 
1. Contract
2. Rider HelpToBuy
3. Report on contract and title
4. Plot Transfer
5. Initial notice acceptance from council
6. Building Control Approval
7. Chancel check search
8. Draft transfer
9. Drainage / Water search
10. Planning permission consents with condition
11. Warranty ceritificate
12. Local authority search
13. Pre EPC report
14. Environmentalk search
15. Property information form
6. Mortgage onaylaninca, Mortgage bureau'ya bir kopyasi gonderiliyor. onlar gerekli yerlere ve size birer kopya postaliyorlar.
7. Avukat kendi kopyasini alinca bir yetki yazisi (yine email ile) istiyor ve toplam miktarin %5 ini hesabina yatirmanizi istiyor. yine bu rakam HelpToBuy icin %5 normalde %10. 
8. Avukat kredi ve Help to Buy icin iki ayri dokuman gonderdi ve bunlarin imzalanip geri gonderilmesini istedi. Fakat sadece imzalamakla kalmiyorsunuz sizinle direk ilgisi olmayan bir de sahit buluyorsunuz sizin onu imzaladiginiza dair sahit olup o da yan tarafinda kendisi icin ayrilan kutuyu doldurup imzaliyor. Doldurma derken isim soyad acik adres ve imzayi kastediyorum. 
9.  Sigorta sirketinden islak imza icin gelen dokumanlar imzalanip geriye postalaniyor
10. Avukat sizin adiniza kontrati imzalamak ve (Exchange) icin onay istiyor. 
11. Avukat exchange'in gerceklestigini simdi Completeion date'i bekledigimizi belirten bir mail gonderiyor.

Zaman

Son yazimi yazdigimdan bu yana 2 hafta gecti. Degisen birsey var mi ? YOK.
Hala avukatlar kontrat uzerinde istedigim o 2-3 madddeyi bir yerlere sokusturamadilar.
Hala mortgage ile ilgili bir netice yok. Hatta kendimi bu konuda bir dejavu icinde buldum. Zira israrla sormamin neticesinde birbirini deviren domino taslarindan sonra bankanin aslinda "valuation" u yaptigi ancak o kutucugu isaretlemeyi unuttugu icin hala yapilmadi diye beklemeye devam ettigi ortaya cikti.
Tipki ilk vizem gibi. Imzalanmisti ama gonderilmesi unutuldugu icin 2,5 ay beklemistim. Bu da oyle degerlendirma yapilmis ama yapildigi isaretlenmemis.

Yok bu konuda bende ciddi bir sorun var. Toplamda  ilk imzami atip ev alim surecini baslattiktan sonra 1,5 ay bitti. Saymaya devam ediyoruz. Tek moral bozucu konu beni bazi sigorta sirketleri arayarak bu duruma ozel sigorta isteyip istemedigimi soruyorlar artik. Eger hersey olumsuz giderse simdiye kadar yaptigim masraflarin bir kismini geri alabilmek icin sigorta varmis megerse.

Mevzu hala ev

Bazen ciddi cinnet gecirtiyorlar insana. Resmen ev icin ilk imzayi atali 1 ay oldu ve hala belgelerle virtla zirtla ugrasiyoruz. Gecen haftayi, fenalik gecirecek derecede Turkiye`deki evi nasil sattigimi ve parayi buraya nasil getirdigimi ispatlamakla gecirdim. Burada bu is avukat araciligi ile oldugu icin bir ev satisi sirasinda avukat bana toplam 28 ayri dokuman gonderdi. Bir kismini niye gonderdigini cozemedim gerci. Mesela satin alacagimiz evin brosuru falan da var arada. Ama bunlarin haricinde kontrat, kontratin nasil el degistirecegi, evin orada belediyede bekleyen bir degisiklik olup olmadigi, su havzalarina uzakligi, gaz ve elektrik ile iligli bir sorun olup olmadigi, evin yapildigi arazi icin belediyeden cikartilan gecmis kararlarin listesi, sokaktaki numaralar, mahallenin plani vesaire vesaire.. Adamlar saniyor ki butun ulkelerde boyle . Halbuki ben tapuda yalvardim ama bana boyle satisa dair bir kagit vermediler.

Ne yaptim ? Bankadan hesaba yatan paranin, dovize cevrilisinin ve ingiltereye gonderilisinin dekontlarini aldim. Bankadaki TL ve GBP hesaplarinin ekstresini aldim. Emlakciya rica minnet antetli kagida Bu adam, falanca kisiye evini su tarihte bu fiyata satmistir diye ingilizce bir yazi hazirlattim. (en cok da bu zorladi zira vergi kacirdiklari icin baslarinin belaya girecegini dusunuyorlar) Adama en son "Kralice senin verginin pesine mi dusecek delirtmeyin beni" diye haykirdigimi hatirliyorum. Neyse uzun ugraslar sonunda benim kara para aklamadigima sanirim ikna oldular. Sanirim diyorum cunku hala net bir sonuc yok ortada. Ama en azindan dakika basi arayip birseyler istemiyorlar.

Avukattan gelenleri okudugumda Ingilizlerin pek sevdigi bir terim olan "reasonable time" terimi ile karsilastigim yerler cikti karsima. Satici bana 1 ay icinde tasinlabilecek duruma gelinecegini soylerken kontratta ilk fazin Mart 2018 de bitirilecegi ve evlerin "makul bir sure icinde" teslim edilecegi yaziyor. Cinnet gecirdim neredeyse. Avukati aradim, mail attim bana net bir tarih verin bu ne diye. Ancak tabi ki hemen bir netice alamadim. Saticiyi aradim ulasamadim. En sonunda hafta sonu atladim arabaya satis ofisine gittim. Kontrati onlerine koydum. Bu ne demek diye sordum.
Efendim kontrat daha taaaaa insaat baslamadan hazirlanmis da kisiye ozel kontrat yapmiyorlarmis da, ev aslinda hazirmis da anlatti durdu. Peki dedim o zaman ben de "makul bir miktar parayi, makul bir zamanda oderim" diye kontrata yazayim madem dedim. Sonra satici, muteahhit firma ile gorustu, avukatlarla temasa gecti ve bu ve bunun gibi saibeli iki maddeyi daha duzenlemesi icin talepte bulundu. Hayir mevzunun bir sakat yani da ilk rezervasyon formunda satisin tamamlanmasi icin bir zaman kisitlamasi var ve asarsariz ekstra paralar falan talep ediyorlar. Bakalim bunun benden kaynakli olmadigi konusunda herkes hemfikir oldu. En azindan sozlu olarak ekstra paranin devreye girmeyecegi konusunda garanti verdiler.

Simdi devletten alinan tesvik onaylandi, banka hala mortgage"i onaylamadi, avukatlar kendi aralarinda yazismayi tammalamadilar, evi gordum bir tek elektriginin baglanmasinin beklendigini soylediler.

Yani hala ugrasiyorum...